جنس و جنسیت

از ویکی جنسیت
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مراد از جنسیت مفهوم عام آن است که معنای اصطلاحی جنس Sex و جنسیت Gender به‌معنای خاص را شامل می‌شود. ویژگی‌های اولیه هرکدام از زن و مرد را می‌توان در یک تقسیم‌بندی وجودشناختی به دو دسته تکوینی و اعتباری تقسیم نمود. این تقسیم‌ کم‌و‌بیش قابل‌مقایسه و تطبیق با تفکیک ویژگی‌های زن و مرد بر اساس جنس و جنسیت در دانش رسمی «مطالعات جنسیت» وادبیات متناظر آن در مطالعات دینی زوجیت است. در این دانش، تفاوت‌های زیستی زن و مرد مانند تفاوت در ژنتیک، اندام تناسلی، هورمون‌ها، سیستم عصبی، سیستم ماهیچه‌ای و اسکلت‌بندی و دیگر ابعاد بدنی را به‌عنوان تفاوت‌های مبتنی بر جنس Sex differences شناسایی می‌کنند.

جنسیت Gender

socially learned behaviors and expectations associated with men and women.[۱]  

جنسیت، مفهومی از مذکر بودن و مردانگی یا مونث بودن و زنانگی است. [۲]

the concept of maleness and masculinity or femaleness and femininity.[۳].

جنسیت مفهومی تحلیلی است و بیانگر رفتارها و ویژگی های «زنانه» و «مردانه» است. این مفهوم با جنس که بیانگر تفاوت‌های زیستی میان زن و مرد است، متمایز است. مفهوم جنسیت به معنای امروزین در اوایل دهه 1970 به گونه ای عام رواج یافت. هدف از تفکیک بین جنس و جنسیت این بود که نشان دهد، در راستای حفظ نظام قدرت مرد سالار و ایجاد این ذهنیت در زنان که آنها به طور طبیعی بیشتر به درد نقش‌های خانگی می خورند، بر آثار واقعی جسمی یا ذهنی تفاوت زیستی بین زن و مرد بیش از حد و به گونه ای اغراق آمیز تاکید شده است. در جامعه پسا صنعتی، تفاوت‌های جنسی زیست شناختی موجود بین زن و مرد ، کم اهمیت‌تر می شوند و با استفاده از وسایل موثر جلوگیری از بارداری و داروهای کاهش درد زایمان، مشکل عاجز کننده زایمان تا حد زیادی کاهش می یابد. این اعمال موجب می شود که بخش بسیار کوتاهتری از عمر زنان با زایمان همراه شود. آثار اخیر در باره جنس و جنسیت نشان می دهد که فمینیسم، بیش از حد بر این دو قطبی تکیه کرده و معانی ای که به تفاوت‌های جنسی داده می شوند، خود برساخته‌های اجتماعی و تغییر پذیر هستند، زیرا ما در درون شرایط فرهنگی و تاریخی خود، آن تفاوت ها را می فهمیم و نتایج متفاوتی را به آن واقعیت‌های زیستی نسبت می دهیم. مفهوم جنسیت به منزله اجرا بر سطحی از آزادی در ایفای نقش مربوط به مقوله های جنسیتی دلالت دارد که ما به لحاظ اجتماعی در آن ها نقش فعالی ایفا می کنیم. نتیجه این است که افراد، دارای این امکان و توان هستند که مشکل جنسیتی بیافرینند و گفتمان چیره درباره شیوه تاسیس و تقویت معناها و نهادها، مانند معنا و نهاد دگر جنس‌گرایی اجباری را به چالش بکشند. [۴].

Gender is a social and cultural construct, which distinguishes differences in the attributes of men and women, girls and boys, and accordingly refers to the roles and responsibilities of men and women. Gender-based roles and other attributes, therefore, change over time and vary with different cultural contexts. The concept of gender includes the expectations held about the characteristics, aptitudes and likely behaviours of both women and men (femininity and masculinity). This concept is useful in analyzing how commonly shared practices legitimize discrepancies between sexes. [۵]

جنسیت یک سازه اجتماعی و فرهنگی است که تفاوت های موجود در صفات و ویژگی های زنان و مردان، دختران و پسران را مشخص می کند و بر این اساس به نقش ها و مسئولیت های زنان و مردان اشاره می کند. بنابراین، نقش‌های مبتنی بر جنسیت و سایر ویژگی‌ها در طول زمان تغییر می‌کنند و با زمینه‌های فرهنگی مختلف نیز تغییر می‌کنند. مفهوم جنسیت شامل انتظاراتی است که در مورد ویژگی ها، استعدادها و رفتارهای احتمالی زنان و مردان (زنانگی و مردانگی) وجود دارد. این مفهوم در تجزیه و تحلیل چگونگی مشروعیت بخشیدن به اختلافات بین جنسیت‌ها در شیوه‌های مشترک مفید است.

The term gender refers to socially constructed identities, attributes and roles for women and men. Society’s social and cultural meaning for these biological differences result in hierarchical relationships between women and men, and the distribution of power and rights favoring men and disadvantaging women. This social positioning of women and men is affected by political, economic, cultural, social, religious, ideological and environmental factors and can likewise be changed by culture, society and community[۶].

اصطلاح جنسیت به سازه های اجتماعی هویت، صفات و نقش ها برای زنان و مردان اشاره دارد. معنای اجتماعی و فرهنگی جامعه برای این تفاوت های بیولوژیکی منجر به روابط سلسله مراتبی بین زنان و مردان و توزیع قدرت و حقوق به نفع مردان و آسیب رساندن به زنان می شود. این موقعیت اجتماعی زنان و مردان متاثر از عوامل سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، ایدئولوژیک و محیطی است و به همین ترتیب توسط فرهنگ، جامعه و اجتماع قابل تغییر است.

جنس، sex

biological identity of a person.[۷]

هویت زیستی برای هر فرد. [۸]

  Refers to the biological and physiological reality of being males or females.[۹]

به واقعیت بیولوژیکی و فیزیولوژیکی مذکر یا مونث بودن اشاره دارد.

Physical and biological characteristics that distinguish males and females [۱۰]

ویژگی های فیزیکی و بیولوژیکی که نر و ماده را متمایز می کند. تفاوت های بیولوژیکی و طبیعی میان زن و مرد.

The term sex is used to describe the biological differences between men and women. Gender is a social construct, determined by social norms, culture, attitudes, values, tradition, beliefs and practices. It refers to roles, responsibilities, identities or other qualities attributed to people because they are men or women. While most people are born male or female (their biological sex), we are taught behaviours and norms that are thought to be typical of, or appropriate to, a particular gender[۱۱].

اصطلاح جنسیت برای توصیف تفاوت‌های بیولوژیکی بین زن و مرد استفاده می شود. جنسیت یک ساختار اجتماعی است که توسط هنجارهای اجتماعی، فرهنگ، نگرش ها، ارزش ها، سنت ها، باورها و عملکردها تعیین می شود. این (جنسیت) به نقش‌ها، مسئولیت‌ها، هویت‌ها یا سایر ویژگی‌هایی که به افراد نسبت داده می‌شود، اشاره دارد زیرا آنها مردان یا زنان هستند. در حالی که اکثر مردم مرد یا زن (جنس بیولوژیکی آنها) متولد می شوند، ما رفتارها و هنجارهایی یاد می گیریم که تصور می شود برای نوع خاص یا مناسبی از جنسیت است.

پانویس

  1. thinking about women, L.Anderson, 2013: 215
  2. فرهنگ واژگان مطالعات زنان خانواده و جنسیت، رقیه شکاری، 1393ش، ص 69 و 117
  3. Specialized English Women and Family Studies: 9
  4. مفاهیم کلیدی در مطالعات جنسیت و زنان، جین پیلچر، ایملدا ولهان، ترجمه: صدیقه شکوری راد و محمدرضا مردای طادی، 1399ش، ص 148-143
  5. Gender equality: GLOSSARY OF TERMS AND CONCEPTS, unisef, 2017:2
  6. Illustrated Glossary of Gender-Related Terms, care, 2018: 10
  7. thinking about women, L.Anderson, 2013: 219
  8. فرهنگ واژگان مطالعات زنان خانواده و جنسیت، رقیه شکاری، 1393ش، ص 89
  9. Gender equality: GLOSSARY OF TERMS AND CONCEPTS, unisef, 2017:7
  10. Illustrated Glossary of Gender-Related Terms, care, 2018:25
  11. Gender terminology, concepts and definitions, UNESCO, 2013: 2

منابع

  • thinking about women, L.Anderson, 2013: 215
  • فرهنگ واژگان مطالعات زنان خانواده و جنسیت، رقیه شکاری، 1393ش، ص 69 و 117
  • Specialized English Women and Family Studies: 9
  • صدیقه شکوری راد و محمدرضا مردای طادی، 1399ش، ص 148-143
  • Gender equality: GLOSSARY OF TERMS AND CONCEPTS, unisef, 2017:2
  • Illustrated Glossary of Gender-Related Terms, care, 2018: 10
  • thinking about women, L.Anderson, 2013: 219
  • فرهنگ واژگان مطالعات زنان خانواده و جنسیت، رقیه شکاری، 1393ش، ص 89
  • GLOSSARY OF TERMS AND CONCEPTS, unisef, 2017:7
  • Illustrated Glossary of Gender-Related Terms, care, 2018:25
  • Gender terminology, concepts and definitions, UNESCO, 2013: 2